တၢ်မူအါအါကလဲာ်
ဖဲ ၁၉၁၈ နံၣ်‚ ဖဲဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်တၢ်ဒုးတၢတဘျီ ဘူးကကတၢၢ်န့ၣ် ပှၤဒိတၢ်ဂီၤ အံးရၠာစးံးအဲစတီမ်‚ ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်တၢ်ဂီၤ ဃုာ်ဒီးတၢ်ကဘျံးဒံးဖိတခါလၢ အတၢ်ဖံးတၢ်မၤအပူၤ န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲသးအိၣ်ဒုးပၣ်ဃုာ် တၢ်တမံၤ လၢအဆဲးကျိးတၢ်လၢ သးလၢအပှဲၤဒီး တၢ်လၢတၢ်ပှဲၤတမံၤလၢ တၢ်အကတီၢ်တကတီၢ်လၢ တၢ်ကဒုးကလၢၢ်ဘၣ် ပှၤအါဒံ အါဂၤလၢ အသးလီၤဖျဲၣ်လီၤဟိ၀ဲတဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ အခဲအံၤ‚ လၢအ၀ဲအတၢ်ဂီၤလၢ အအဲၣ်ဘၣ်၀ဲန့ၣ် သးပှၢ်လၢအအိၣ်ဒီး အခၣ်ဆူၣ်တဂၤ‚ ဆ့ၣ်နီၤဒီး ဆုးလီၤအခိၣ်‚ ဖိှၣ်ထီၣ်စု ဃ့ထုကဖၣ်တၢ်လၢ စီၢ်နီၤခိၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢအ၀ဲအမဲာ်ညါ အိၣ်ထဲဒၣ် လံာ်တဘ့ၣ်‚ မဲာ်ကး‚ မ့ၤစဲတခွး‚ ကိၣ်တလိၣ်ဒီး ဒီတဘ့ၣ်လီၤႉ တၢ်တအိၣ် အါထီၣ်နီတမံၤ‚ ဒ်န့ၣ်အသိးတၢ်တစှၤကဲၣ်ဆိးနီတမံၤဘၣ်လီၤႉ
ပှၤတနီၤကစံး‚ တၢ်ဂီၤအံၤ မ့ၢ်တၢ်လၢအနဲၣ်ဖျါထီၣ်တၢ်တကူတလၢ‚ တၢ်ဃံးတၢ်စ့ၤန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်‚ ဟဲန်စတီ အတၢ်နဲၣ်ဖျါထီၣ် တၢ်မ့ၢ်တၢ်တီလၢ အထီဒါ တၢ်ထံၣ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ တၢ်အံၤမ့ၢ် တၢ်မူအလၢအပှဲၤတမံၤလၢ ပှၤလၢအသ့စံးဘျုးတၢ်‚ ပှၤတဂၤလၢ အမ့ၢ်နၤဒီးယၤ‚ လဲၤခီဖျိဃုာ်စ့ၢ်ကီးဒီး ပတၢ်အိၣ်သး ကမ့ၢ်ဒ်လဲၣ်ဒ်လဲၣ် အတွးတအိၣ်၀ဲန့ၣ်ဘၣ်လီၤႉ…
တၢ်အိၣ်မူအိၣ်ဂဲၤအကျိၤကျဲတမံၤ လၢအသ့စံးထီၣ်ပ့တၢၤတၢ်
၀ီလ်လံးစ်စတဲးနၢၣ် အမိၢ်စူးကွံာ်သး ဖဲအသးအိၣ်အနံၣ်ယဲၢ်ဆံန့ၣ်လီၤႉ ဖဲ၀ီလ်လံး အသးအိၣ်အနံၣ်ဃိးဆံ‚ အ၀ဲကွဲးတၢ်ကွဲးဖုၣ်ကိာ်တခါလၢ အဘၣ်ထွဲဒီးအမိၢ် ‘‘လံာ်ပရၠာစးၢလၢအစဲၤခံဒိၣ်မး’’ လၢအဘၣ်ထွဲဒီး အ၀ဲစံးပ့တၢၤပိာ်မုၣ်တဂၤလၢ အဒိၣ်ထီၣ်လၢ လုၢ်လၢ်အဂ့ၤအ၀ါ‚ ဆီဟံၣ်ဆီဃီဒီးလုၢ်ဒုးဒိၣ်ထီၣ် ဖိခွါခံဂၤကီကီခဲခဲလၢ ကီၢ်မုၢ်နုာ် အမဲရၠာစးကၤလၢ တၢ်ကတီၢ်လၢ အဆိတဖၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤႉအ၀ဲမ့ၢ်မါဒီး မိၢ်လၢ အဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါတၢ်တဂၤ‚ ဆူပှၤတအဲၣ်ဒိး ဆၢန့ၢ်အီၤတဖၣ်အလိၤန့ၣ်လီၤႉ ၀ီလ်လံးသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ် တၢ်ဂံၢ်တၢ်ဘါလၢ အမိၢ် ပာ်ဖျါထီၣ်တၢ်လၢ အဘၣ်ထွဲဒီးတၢ်လၢ အကလုၢ်အဖီခိၣ်န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲကွဲးဖျါ ထီၣ်၀ဲလၢ ‘‘နတပျဲဖျဲး တၢ်ခွဲးတၢ်ယာ် နီတစု ဆူနကသး၀ံၣ် တၢ်ဘၣ်န့ၣ်ဘၣ်’’ႉ အ၀ဲအသးသမူတစိၤ‚ မိၢ်အံၤ သူၣ်၀ံၣ် သးဆၢတၢ်‚ စံးဘျုးက့ၤကစၢ်ယွၤလၢ တၢ်ဆိၣ်ဂ့ၤဒိၣ်ဂ့ၤဆံးဂ့ၤအဖီခိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ပှၤကွဲးထါစံးပ့တၢၤစ့ၢ်ကီး ဟံးန့ၢ်တၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်လၢ ကသး၀ံၣ်စံးထီၣ်ပ့တၢၤ ယွၤလီၤႉ အ၀ဲသး၀ံၣ်ထီၣ်ယွၤ ဖဲအဘၣ်မုာ်ဂ့ၤဖှီၣ်ဂ့ၤန့ၣ်လီၤႉ တၢ်သး၀ံၣ်တဖၣ် တမ့ၢ် တၢ်မၤဆူၣ်တၢ်ဘၣ်ႉ မ့မ့ၢ် တၢ်အံၤမ့ၢ် တၢ်မၤဆၢက့ၤတၢ်အန့ဆၢၣ်လၢ ‘‘ပှၤလၢ အတ့ လီၤမူခိၣ်ဒီးဟီၣ်ခိၣ် (၁၄၆း၆) ဒီး အ၀ဲ ‘‘ဟ့ၣ်လီၤတၢ်အီၣ်တၢ်အီလၢ…